విద్య

అలా యథాలాపంగా నడుస్తూ ఒక ఉన్నత పాఠశాల గోడపై రాసిన "విద్య లేని వాడు వింత పశువు" అన్న లోకోక్తిని చదవటం తటస్థించింది. ఈ లోకోక్తి మనం చిన్నప్పటినుండీ వింటున్నదే కదా. కానీ ఎప్పుడూ లేనిది ఈ సారి ఇది చాలా అనాలోచితమైన లోకోక్తి అనిపించింది. మరీ చదువు రానంత మాత్రానా వింత పశువు అని చిన్నబుచ్చాలా? మరి మా తాతగారు కూడా చదువుకోలేదే. అమ్మో!!! అసలే ఇది మనోభావాలు బహు సున్నితంగా తయారైన కాలం కదా. చదువు రానివాళ్ళందరూ కలిసి ఈ సామాజిక వివక్షకి వ్యతిరేకంగా పోరాటాలేవీ ఇంకా మొదలుపెట్టలేదేంటి? అంటే వాళ్ళకు ఎలాగూ చదవటం రాదు కదా! అందుచేత వారి గురించి ఇలా బరబరా గోడలపైనా, పుస్తకాల్లోనూ రాసేస్తున్నారని తెలియకపోవడం వల్ల అయ్యుండొచ్చు. బ్రతికిపోయాం!

కానీ అసలు విద్య అంటే చదవటమేనా?

కేవలం చదవటం అన్న చట్రంలో మాత్రమే విద్యను ఇరికించకూడదు కదా. ఒక వడ్రంగం పని, కుమ్మరి పని, కంసాలి పని...ఆఖరుకి గారడీ కానివ్వండి, తాటాకు బుట్టలు అల్లడం కానివ్వండి, ఇటువంటివన్నీ విద్యలే కదా. చదువగలిగే సామర్థ్యం కూడా వీటికి జత అయితే వీరు మరింత రాణించగలిగి ఉండొచ్చు గానీ విద్యలేనివారు అని మాత్రం వారిని అనలేము.

మరి ఇంత కఠినమైన లోకోక్తి ఎలా వాడుకలోనికి వచ్చింది? మన వాళ్ళు మరీ ఇంత అడ్డగోలు సాధారణీకరణలు చేయరే! బహుశా క్రింది సుభాషితం దీనికి ప్రేరణ అయ్యుండొచ్చు.

విద్య నిగూఢగుప్తమగు విత్తమురూపము పురుషాళికిన్
విద్య యశస్సు భోగకరీ విద్య గురుఁడు విదేశ బంధుఁడున్
విద్య విశిష్టదైవతము విద్యకు సాటి ధనంబులేదిలన్
విద్యనృపాల పూజితము విద్యనెరుంగని వాడు మర్త్యుడే!

భర్తృహరి సుభాషితానికి ఏనుగు లక్ష్మణకవి తెలుగు అనువాదం. ఇది మనందరం చదువుకున్న పద్యమే కదా. విద్య యొక్క గొప్పతనాన్ని వివరిస్తూ చివర్లో అసలు విద్యలేని వాడు మనిషేనా! అని ఆశ్చర్యంతో ప్రశ్నిస్తున్నారన్నమాట....మనిషిగా పుట్టిన తరువాత ఏదో ఒక విద్య నేర్చుకుని తీరాలని మన వాళ్ళ అభిలాష. కాని చదవటం ఒక్కటి మాత్రమే విద్య కాదు.

అసలు విద్య అనేది ఎందుకు?
కోటి విద్యలు కూటి కొరకే అని లోకోక్తి. అంటే విద్య అనేది కేవలం ఉపాది కోసమేనా? దీనిగురించి మనవాళ్ళు ఏమన్నారంటే....

విద్యా దదాతి వినయం వినయాద్యాతి పాత్రతామ్
పాత్రత్వాద్ధనమాప్నోతి ధనాద్ధర్మమ్ తతః సుఖమ్
(హితోపదేశమ్)

విద్యచేత వినయము, తద్వారా పాత్రత, దానినుండి ధనమూ, ధనము చేత ధర్మము అంతిమంగా సుఖమూనూ. ఇంత స్పష్టంగా చెప్పిన తరువాత ఇంకేంటి అనుమానం!

కానీ విద్య నేర్చుకున్నవారందరికీ వినయం అబ్బుతుందా? వినయం లోపించినంతమాత్రానా విద్యా హీనులౌతారా? ఏమో? ఐతే ఇక్కడ 'విద్యచే భూషితుండయి వెలయుచున్న దొడరివర్జింపనగు...', అని అంటూ మరొక సుభాషితంలో....

సర్లెండి..కోప్పడొద్దు. ఆపేస్తాను.  పునర్మిలామః