పికిలి

(  ఈ కథ చాల సంవత్సరాల క్రితం ఈనాడు వారపత్రికలో చదివాను. నన్నెంతో కదిలించిందీ కథ. అందుకే ఆ ఈనాడు వారపత్రిని చాలా సంవత్సరాలు భద్రంగా దాచుకున్నాను. కానీ ఎలా పోయిందో? మొత్తానికి ఈ మధ్య ఆ కథ గుర్తొచ్చి అంతర్జాలంలో వెతికితే ఆ కథ అంగ్లపు అనువాదం క్రింద ఇచ్చిన లింకులో కనపడింది. దానికి తెలుగు అనువాదం ఇక్కడ చేసాను. రచయిత పేరు శ్రీ పాపినేని శివ శంకర్ గారు. ఇంత హృద్యమైన కథని సృష్టించినన్దుకు వారికి నేను సదా ఋణపడి ఉన్నాను.

ఆంగ్ల అనువాదపు లింక్   http://creative.sulekha.com/the-last-sparrow_75338_blog)

పిచ్చుకలకు  కూడా జీవితం ఉంటుంది.

ఈ విశాల ప్రపంచంలో వాటికి  కూడా స్థానం వుంది. 

నేనొక గూడులేని చిన్న పిచ్చుకని. నా కథని చదవండి. 

"అనగనగనగా ఒకానొక అడవిలో ఒక చెట్టుపై ఒక కాకి, పిచ్చుక గూళ్ళు కట్టుకొని నివసిస్తుండేవి. కాకిది కొమ్మలతో చేసిన గూడైతే పిచ్చుకది మట్టి గూడు. ఒకానొకరోజు కురిసిన భీకరమైన గాలివానకి పిచ్చుకమ్మ మట్టిగూడు  చెదిరిపోతుంది. 

అప్పుడు పిచ్చుక కాకి గూటికి వెళ్ళి "కాకమ్మా , కాకమ్మా, నా గూడు పడిపోయింది కాస్త నీ గూటిలో చోటివ్వవా?" అని అడుగుతుంది. 

కాకి  "అయ్యో! ఇప్పుడు నేను మా పిల్లకి స్నానం చేయిస్తున్నాను. కుదరదు పో ." అంది. 

కాసేపాగి పిచ్చుక మళ్లీ కాకి గూటి దగ్గరకు వెళ్లి "కాకమ్మా, కాకమ్మా, ఇప్పటికైనా నీ గూటి తలుపుతీయవా?" అని అడుగుతుంది. 

కాకి " నేనిప్పుడు మా పిల్లకి భోజనం పెడుతున్నాను, కుదరదు పో ." అంది. 

పిచ్చుకమ్మ ఏడ్చుకుంటూ వెళ్లి మట్టిని తవ్వడం ప్రారంభించింది. చిన్న బంగారం దొరికింది. అప్పుడు పిచ్చుక మట్టిని ఇంకా ఎక్కువ తవ్వింది. పెద్ద బంగారం దొరికింది. పిచ్చుకమ్మ ఆ బంగారంతో మంచి మేడిల్లు కట్టుకొని సంతోషంగా జీవించింది. 

పిచ్చుకమ్మ అదృష్టాన్ని చూసి కన్నుకుట్టిన కాకమ్మ కూడా మట్టిని తవ్వడానికి బయలుదేరింది. చిన్న మట్టిని తవ్వింది. చిన్న తేలు కుట్టింది. పెద్ద మట్టిని తవ్వింది. ఈసారి పెద్ద తేలు కుట్టింది. మట్టి కడుక్కోవడానికి నది దగ్గరకు వెళ్లి నదిలో జారిపడి కొట్టుకుపోయింది. "

వెన్నెల రాత్రుల్లో తమ పిల్లల్ని నిద్రపుచ్చడానికి తల్లులు చెప్పే కథ యిది. వెచ్చని అమ్మ రెక్కల్లో ఒదిగిపోయి నేనీకథను చాలాసార్లు తను చెబుతుంటే విన్నాను. నిజమేనేమో అనిపించే కల్పిత కథ. 

కానీ కాకమ్మలు ఎప్పుడూ  వాటి గూటి తలుపులు తెరిచే ఉంచుతాయి. ఎటొచ్చీ  తలుపులు మూసుకునేది ఈ రెండు చేతుల జీవులు మాత్రమే. 

అమ్మ చనిపోయిన తరువాత, గూడు లేని పిచ్చుక జీవితం ఎంత దుర్భరమో తెలిసివచ్చింది. ఎండా వానలనుంచి ఎక్కడ నేను తలదాచుకొనేది?

అయినా ఒంటరి బ్రతుకు కాస్త భిన్నంగా వుండేది. ఎక్కడెక్కడో పచ్చని చెట్లు, ఇండ్ల తాటాకు చూరులు, మండువా లోగిళ్ళు అన్నీ నావే. 

కానీ పికిలి నా జీవితంలోకి వచ్చాక, మాకంటూ ఒక సొంత గూడు అవసరమొచ్చింది. గుడ్లు పెట్టి పొదగడానికి ఒక గూడు కావాలి. "నది పక్కన వున్న చెట్టుపై గూడు కట్టుకుందాం. " పికిలి అన్నాది ఒకరోజు.  పాపం పికిలి,  గూళ్ళను పంటచేలకు  లేదా ఇండ్లకు దగ్గరలో కట్టుకోవాలని తెలీదు. మరి పండిన పంటలు వుండేది ఆ చోట్లలోనే కదా. 

గూడు కట్టడానికి పనికివచ్చే మెత్తని గడ్డిపరకలను ఎలా ఎంచుకోవాలో మా అమ్మ నాకు నేర్పింది. గూడు కట్టడం మగ పిచ్చుకలు మాత్రమే చేయాలనీ, అది ఒక కళ అనీ, మగ పిచ్చుకలు గూడు కట్టే నైపుణ్యం చూసే ఆడవి జతకడతాయని అమ్మ చెబుతుండేది. కానీ మా పిచ్చుకలు ఆ గిజిగాడిలాగా మాత్రం గూడు కట్టలేవంట!

ఒక పెద్ద పాత  ఇంటిని చూశాను. ఒక మూలగా ఇంటి పైకప్పుకి ఆధారంగా వున్న చెక్క దూలాల మధ్య ఒక స్థలాన్ని ఎంచుకున్నాను. ఇక్కడైతే ఎండా, వానా పెద్దగా ఇబ్బంది పెట్టవు. చుట్టుపక్కల తిరిగి మెత్తని గడ్డిపోచలు ఏరి మూడురోజుల్లో గూడు కట్టడం పూర్తి చేశాను. పికిలి రేపో మాపో మొదటి గుడ్డు పెట్టేటట్టే వుంది.

"మన గూడు  చాలా మెత్తగా వెచ్చగా వుంది" , సగం ఎండిన లేత గడ్డిపరకలను చూస్తూ అంది పికిలి. "నేనంటే నీకు చాలా ప్రేమ కదూ.." అడిగిందోసారి , నా మొఖంపై చక్కిలిగింతలు పెడుతూ. నా కళ్ల క్రిందన వుండే తెల్లని మచ్చంటే తనకెంతో ఇష్టం. తనకంటే నేనే  అందంగా వున్నానంటుది. 

పికిలి మూడు గుడ్లు పెట్టింది. అవి పొదగబడేవరకు ఎంతో ఉద్వేగం! మాకసలు కంటిమీద కునుకు పట్టలేదు. మరి నేనొక్కడినే వెళ్లి ఆహారం తేవాలి. పాములు, పిల్లుల నుంచి రక్షించుకోవాలి . మూడు గుడ్లలో రెండు పొదగబడ్డాయి. నునులేత గులాబీ రంగు ముక్కులతో, పల్చని రెక్కలతో ఎంత ముద్దొస్తున్నాయో! నేను వాటికీ చిన్న చిన్న పురుగులు, గింజలు పెట్టేవాడిని. మేము వాటికి వాటి కాళ్లపై నిలబడి ఎలా గెంతాలో అలాగే ఎలా ఎగరాలో నేర్పించేవారం. 

కానీ ఈ ఆనందం ఎంతో  కాలం  నిలువలేదు. ఒకరోజు మేము యధావిధిగా  గూటికి తిరిగి వచ్చేటప్పటికి మా పిల్లలు గూట్లో లేరు. ఆ రెండు చేతుల జీవి మా గూటిని కుళ్లబొడిచి అవతల పారేశాడు. తన ఇంటికి  మరమ్మత్తులు చేయిస్తున్నాడంట. మా పిల్లలు ఏ  పిల్లినోటిన పడ్డాయో ఏమో? మాకెప్పటికీ  తెలియదు. ఎంత బాధపడ్డామో?

ఈ ద్వేషంతో కలహించుకొనే  రెండు చేతుల జీవులు, పెద్ద పక్షులు, అలాగే పక్షులకోసం వలలు పన్నే వేటగాళ్ళ మధ్య మా చిన్న పిచ్చుకల గోడు ఎవరికి పడుతుంది? మా తోటి పిచ్చుకలు వచ్చి ఓదార్చాయి. 

కొన్నిరోజులు పొదలు, ముళ్ళ తుప్పలే మా నివాసం. ఉండటానికి తగిన ప్రదేశమేదీ? ఆఖరికి ఒక ఇంటి ముందరున్న ఒక లోతైన బావిని కనుగున్నాను. నీరు చాల లోతుగా వుంది. ఆ బావి గోడ సగం వరకు రాళ్ళతో కట్టబడి వుంది. ఆ రాళ్ళ గోడలో ఒక మూల మా గూటిని ఏర్పాటు చేసుకున్నాము. 

నూతిలో వుండే గూడుకి గల ప్రమదాలగురించి అమ్మ చెబుతూ వుండేది. నూతిలోని వెచ్చదనం హెచ్చుతగ్గులు, మునుపటి వర్షాకాలంలో నీటిమట్టం చూసుకోవాలి. రెక్కలు రాని పిల్లలు నూతిలోకి జారిపడే ప్రమాదం వుంది. కాకపోతే ఇక్కడ ఇతర ప్రాణులనుంచి పెద్దగా అపాయం ఉండదు. 

మా బాధను క్రమంగా మరచిపోయాము. పికిలి నేను ఎన్నో సాయంత్రాలు ఆ బావి గట్టుపై గడిపేవారం. నీటిలో తడిసి రెక్కలను అరబెట్టుకునేవారం. నూతిలో నీరు తోడుకోవడానికి చేదలు పడేసేటప్పుడు మాత్రం భయం వేసేది. వాళ్ళు నీళ్లు తోడుకుంటున్నప్పుడు చేదల అంచులపై వాలి అక్కడినుంచి తిరిగి గూట్లోకి ఎగిరిపోయేవాళ్ళం. ఎంత ఆనందంగా ఉండేదో!

పికిలి మళ్లీ పిల్లల్ని చేసింది. ఆ ఏడు  వానలు లేవు. నీటికోసం మా గొంతుకలు ఎండిపొయేవి. ఒకరోజు ఉన్నట్టుండి పెద్ద మట్టి పెళ్లలు పైనుంచి నూతిలో పడ్డాయి. ఆ రెండు చేతుల జీవులు నూతిని మట్టితో కప్పేసాయి. మేము ఎగిరి ప్రాణాలను కాపాడుకున్నాం. ఎగరడం ఇంకా రాని మా పిల్లలు ఆ నూతిలోనే భుస్థాపితమైపోయాయి. మళ్లీ మా జీవితాలలో  నిరాశ, నిస్పృహ, నిరాశ్రయం. 

రోజులు ఎంత త్వరగా మరిపోతున్నాయో! ఎక్కడో  కాలువ గట్లలో చిన్న చిన్న చేపలు తప్ప అసలు ఆహారం దొరకటం కష్టమైపోయింది. పురుగులు కూడా దొరకటం లేదు. ఇదివరకటి పంటలు ఎక్కడా కనిపించటంలేదు. గింజలు లేని ఏవేవో పంటలు, వాటిని అపురూపంగా తడుముతూ, సంరక్షిస్తూ ఆ రెండు చేతుల జీవులూ. 

"బంగారుకాలం పోయింది పికిలి " ఒకరోజు పికిలితో అన్నాను నేను. నేను చిన్నప్పుడు అమ్మ నన్ను పచ్చని పైర్లవెంట తీసుకెళ్ళేది. అప్పటి గాలి ఎంత స్వచ్చంగా గమ్మత్తుగా ఉండేదో! అస్సలు అలుపనేది లేకుండా మైళ్లకు మైళ్లు ఎగురుకుంటూపోయేవాళ్ళం. జొన్న, రాగి, సజ్జలు, వరి , ఇక్కడో రెండు గింజలు, అక్కడో మూడు గింజలు తింటూ అలా మైళ్ల దూరాలు కలిసి ప్రయాణించేవారం.  

మొత్తం సృష్టిలో ఈ మనుషులకు మాత్రమే రెండు చేతులున్నాయంట, అమ్మ చెప్పింది. ఆ చేతులతో వాళ్ళు చెట్లను నరుకుతారు, జంతువులను పక్షులను వేటాడుతారు, అసహజమైన పంటలను పండిస్తారు అలాగే జంతువులను మచ్చిక చేసుకొని వాటితో పని మొత్తం చేయించుకుంటారంట. ఈ ప్రపంచంలో వున్నవన్నీ తమకే కావాలని స్వార్థం అంట వాళ్ళకి.

ఏదో ఒక రోజు ఈ రెండు చేతుల జీవుల వల్ల మన పిచ్చుకలు కనుమరుగైపోతాయేమోనని అమ్మ భయపడుతుండేది. 

ఒకరోజు, మా అమ్మ నిద్రలో వున్నప్పుడు, నా  రెక్కలకు పనిచెప్పా. చల్లని పిల్లతెమ్మెరకి అలా ఎగురుతుంటే ఎంత హాయిగా అనిపించిందో! అలా ఎగురుకుంటూ వెళ్లి ఒక పచ్చని పైరు చూశాను. నిజం చెప్పొద్దూ! జొన్న కంకులు విరగబడి కాసాయి  ఆ పైరులో. ఘుమ్మనిపించే వాసన. కానీ జొన్న కంకులపై చాలా జాగ్రత్తగా వాలాలి. లేకపోతే ఆకులు  గీసుకొనే ప్రమాదం వుంది. 

దగ్గరలో ఎవరూ  లేరని చూసుకుని అలా  అదాటున ఒక కంకిపై వాలానో లేదో, "ఎంటా  తొందర? మెల్లగా.." అని జొన్న కంకి అనటం వినిపించింది. అప్పుడు నేనన్నాను " నీకేమమ్మా, ఒక్కదగ్గిరే వుంటావు, నాకలా కాదుగా, ఎక్కడెక్కడో తిరగాలి ఆహారం కోసం." అని. 

"రెండు వారాలనుంచి వర్షం లేదు. భూమి లోతులో కూడా తడి పొడ లేదు. నా గింజలు కట్టవేమో." దిగులుగా అన్నది జొన్న కంకి. 

"మరైతే ఇంకో చోటికి వెల్లిపోనా?" అడిగాను నేను. 

"లేదు లేదు, నువ్వు నా  బిడ్డలాంటిదానివి, ఎంతసేపైనా కూర్చో. కానీ నాపై రెట్ట మాత్రం వెయ్యకేం" అని అన్నది జొన్న కంకి. 

"సంతోషంతో ఒక లేత గింజను పొడుస్తూ  కంకిని అడిగాను "మరి నీకు నొప్పెట్టదా మేమిలా పొడుస్తుంటే?"

జొన్న కంకి తెరలు తెరలుగా నవ్వింది. "బిడ్డ చన్ను కుడుస్తుంటే తల్లి ఎలా ఆనందపడుతుంది? మీరు నన్ను గింజలకోసం పొడుస్తుంటే నాకలాంటి ఆనందం." అంది. 

వరి పైర్లు, జొన్న పైర్లపై ఎగరటం, దున్నపోతుల కొమ్ములపై వాలటం ... అవన్నీ బంగారు రోజులు. చిన్నప్పుడు ప్రతి ఇంటిముందు వరికంకులు వ్రేలాడగట్టేవారు పక్షులకోసం. ఇప్పుడు అలాంటి పంటలు గానీ అలవాట్లు గానీ మిగల్లేదు. గింజలు లేవు, ఆహరం లేదు. మిగిలిందల్లా ఎడతెగని  ఆహారాన్వేషణ మత్రమే. 

పికిలి, నేనూ ఈ రెండు చేతుల జీవుల సమీపంలో నివసించకూడదని నిర్ణయించుకున్నాం. నదిగట్టున చెట్టుపై గూడు కట్టుకున్నాం. 

ఒకరోజు మేము గూడు కట్టుకున్న చెట్టు అన్నాది, " పిచ్చుకమ్మా, కాలంలో మార్పును గమనించావా? నేను పొడుగైనదానను. వందలకొద్దీ చెట్లను చూస్తున్నాను. ఎక్కడా పిచ్చుకలు కనిపించటంలేదు. ఒకప్పుడు బోలెడు పిచ్చుకలు వచ్చి నాపై సేదదీరేవి. బహుశ నువ్వే నీ జాతిలో చివరిదానివేమో? మీ జాతిని కాపాడుకో. "

నాకు భయంతో ఒళ్లు కంపించింది. నిజమే! ఈ మధ్యకాలంలో తోటి పిచ్చుకలు కనిపించటంలేదు. అందరూ పోయి నేనూ పికిలి మాత్రమే మిగిలినట్టుంది. కాలం ఎంత త్వరగా మారిపోతోంది!

పికిలి మళ్లీ గుడ్లు పెట్టడానికి సిద్ధమయ్యింది. నేనే ఆహారంకోసం వెతకాలి. కానీ ఎక్కడని వెతకను? కనీసం నీళ్ళు కూడా దొరకటం కష్టం ఐపోయింది. ప్రత్తి, మిరప పైర్లలో వెతికితే పురుగుల మందు తిని చనిపోయిన పురుగులు కనిపించాయి. ఆకలికి తట్టుకోలేక నేను కొన్ని తిని మిగిలినవి పికిలికి పట్టుకెళ్ళాను. 

ఎందుకు పురుగులు అదొక రకమైన రకమైన వాసనొస్తున్నాయని పికిలి అడిగితే  చెప్పాను. మారుమాట్లాడకుండా ఆ రుచి పచి లేని పురుగుల్ని తిన్నాది. 

పికిలికి అదే చివరి రాత్రి. 

నాది మొండి ప్రాణం. 

ఇప్పుడు నా పక్కన పికిలి లేదు. బంధువులూ, స్నేహితులూ లేరు. మేఘాల్లో ఎగురుతున్నప్పుడు పలకరించే వారు లేరు. ఇది ఎడారి. ఇది పిచ్చులకి తగిన చోటు కాదు. ఇలాంటి చోటు కేవలం రెండు చేతుల జీవులకు మాత్రమే. 

చివరికి నా రోజు వచ్చింది. ఎక్కడైతే నెలకి  రెండు వర్షాలు పడతాయో, పెద్ద అడవులుంటాయో, పురుగుల మందులు లేని పంట పొలాలుంటాయో, ఎక్కడైతే భూమాత వేనవేల పిచ్చుకల రెట్టలతో పునీతమౌతుందో, ఎక్కడైతే ఈ రెండు చేతుల జీవులకు స్థానం లేదో,   అక్కడికి ఎగిరిపోయే రోజొచ్చేసింది. 

పిచ్చుక జాతి నాతో అంతరిస్తోంది. 

పిచ్చుకలు లేని ఈ ప్రపంచం ఒక ఎడారిగా మారుగాక. ప్రకృతిని నాశనం చేస్తూ ఈ రెండు చేతుల జీవులు తమను తామే నాశనం చేసుకొందురుగాక. 

ఇది నా శాపం. ఒక చివరి పిచ్చుక యొక్క శాపం. 

ఒక్కసారి, ఒకేఒక్కసారి...నాలో వున్న శక్తినన్తటినీ కూడదీసుకుని ఆకాశం వైపుకు ఎగిరాను.